منهاج سراج

94

طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )

سلطان محمود سبكتگين [ غازى ] عليه الرحمة ، جماعت تركمانان ، در حدود باورد ( و ) خراسان تمرد آغاز نهادند ، و رقبهء انقياد از ربقهء طاعت سلطان بيرون بردند ، عمال و گماشته‌گان جماعت سلطانى ، آن [ ( 1 ) ] حادثه را ببارگاه سلطنت رفع كردند ، [ ( 2 ) ] بر لفظ ( آن ) پادشاه عادل [ ( 3 ) ] رفت كه گمان برم ، كه آن جنس تمرد و فساد آن جماعت تركمانان ، از مقدمات خروج تركست در بلاد اسلام . چنانچه مصطفى صلى الله عليه و سلم خبر ميدهد [ ( 4 ) ] از علامات قيامت ، چون اين مقدمات كه مصطفى صلى الله عليه و سلم [ وعده ] فرموده بود ، معلوم شد ، بعد ازين بيان دولت كفار كرده شود ، انشاء الله تعالى الاول منهم قره خطا [ ى ] ثقات چنين روايت كرده‌اند : ( كه اول ) خروج ترك آن بود ، كه قبايل قره خطاء از بلاد چين و ديار مشرق ، بحدود قيالق [ ( 5 ) ] و بلاساغون [ ( 6 ) ] بيرون آمدند ، و از پادشاه طمغاج برگشتند ، و سرحدهاى اسلام را منزل و چراخور كردند ، و [ از ] ملوك افراسيابى ، كه پادشاهان [ ( 7 ) ] مسلمان بودند ، و از آل افراسياب ، منقاد سلجوقيان از نسب [ ( 8 ) ] ايلك ماضى رحمهم الله ( تعالى ) آن صحارى و چرا خور ( را ) به دادن واجبات مراعى قبول كردند ، و مدتها چون اندك بودند ، بىفساد و فتنه آرام ( مى ) گرفتند ، ( و ) چون عهدا من و فراغت ايشان امتداد پذيرفت ،

--> [ ( 1 ) ] مط و مب : كه حادثه ببارگاه [ ( 2 ) ] اصل : دفع [ ( 3 ) ] مط و مب : غازى [ ( 4 ) ] مط و مب : فرموده است [ ( 5 ) ] اصل : قبالق ، مط و مب فنانق ، ولى مط بحوالهء يك نسخه خطى قبالق هم بطور نسخه بدل مىآورد ، راورتى گويد كه : صحيح آن قيالق يا قياليق است به ياى منقوط ثانى ، كه صورت اصلى آن هم بايد قياليغ باشد ، چون ( ب وى ) درين كلمه بيك نقطه از يك ديگر امتياز مىيابد ، بنابران از طرف نساخ تصحيف ، و به باى يك نقطه نوشته شده است ، روبروكويس اين شهر را بنام كويلك KOYLOK ضبط كرده و گويد ، كه شهر بزرگ تجارتى است ، و سه معيد معروف دارد كه دروازه‌هاى آن همواره به طرف جنوب باز و گشاده مىباشد . [ ( 6 ) ] اصل : بلاساعون ، كه در بعضى نسخ خطى راورتى بلاد ساغون هم نوشته شده ، ولى طورى كه گذشت بلاساغون شهر بزرگى بود ، در ثغور ترك اندر ماوراى نهر سيحون نزديك كاشغر ( مراصد الاطلاع ، ص 80 ) [ ( 7 ) ] مب : پادشاه [ ( 8 ) ] مط و مب : پشت ،